2026 Dünya Kupası'nda su molaları neden 22. ve 67. dakikada?

Kısa cevap: Her maçta iki kez, üç dakika

2026 Dünya Kupası'nda hakem, her iki devrenin 22. dakikası civarında oyunu üç dakikalık su molası için durduruyor; ikinci devredeki karşılığı maç saatinde 67. dakika. Uygulama sıcaklık ölçümüne bağlı değil: Çatı, şehir veya hava nasıl olursa olsun bütün maçlarda var. Mola sırasında kaybolan süre devre sonundaki ilave zamana ekleniyor. Ancak kronometre tam 22.00'yi gösterdiğinde top tehlikeli bir hücumdaysa ya da o sırada uzun bir sakatlık duruşu yaşanıyorsa düdük birkaç dakika kayabilir. Bu, bütün liglere gelmiş yeni bir standart değil; FIFA'nın 2026 turnuvası için seçtiği özel düzen.

22 ve 67 aynı planın iki işaretidir

FIFA, Aralık 2025'te sistemi duyururken her devrenin 22. dakikasını başlangıç noktası olarak açıkladı. İkinci yarı maç saatinde 45'ten başladığı için aynı nokta 67. dakikaya denk geliyor. Haziran 2026'da turnuva sürerken yayımlanan FIFA açıklaması da molaların 22 ve 67. dakikalarda uygulandığını, düdükten düdüğe üç dakika sürdüğünü ve kayıp zamana yazıldığını doğruladı. Dolayısıyla ekranda gördüğünüz iki sayı iki ayrı kural değil; devre ortasını aynı biçimde işaretleyen tek turnuva protokolü.

‘22. dakika’ ifadesini saniyesi saniyesine otomatik kesinti diye okumamak gerekiyor. FIFA'nın duyurusundaki örnek açık: 20 veya 21. dakikada başlayan bir sakatlık duruşu sürüyorsa hakem molanın tam yerini sahadaki akışa göre belirleyebilir. Benzer biçimde oyun durmamışsa hakem güvenli ve uygun kesinti anını bekler. Kuralın özü zaman penceresini sabitlemek; topun canlı olduğu her durumda 22.00'da oyunu mekanik olarak kesmek değil.

Üç dakika neden maçtan eksilmiyor?

Futbol saati basketboldaki gibi her duruşta geri sayımı bırakmaz. Bu yüzden su molasında geçen üç dakika skor tabelasında akmaya devam eder. Fakat oynanmış süre sayılmaz. IFAB'ın 7. Kuralı, organizasyonun izin verdiği içecek ve soğutma molalarını kayıp zaman nedenleri arasında açıkça sayıyor. Hakem her devrenin sonunda en az kaybolan süreyi dördüncü hakeme bildiriyor; üç dakikalık mola da bu hesabın içine giriyor.

Bu nedenle ilk yarıda tek başına su molası yaşanmışsa tabelada en az üç dakikaya yakın ilave süre görmek şaşırtıcı değildir. ‘Yakın’ sözcüğü burada gerekli. Mola düdüğünden yeniden başlama düdüğüne kadar geçen gerçek süre, oyuncu değişiklikleri, goller, VAR kontrolleri, sakatlıklar ve zaman geçirme gibi başka kalemlerle birlikte hesaplanır. Ekrandaki +5'in tam üç dakikası su molasıdır diye yayın görüntüsünü ölçmeden kesin hüküm kurulamaz. İlan edilen ilave süre de asgari süredir; ilave zaman içindeki yeni duruşlar bitişi daha ileri taşıyabilir.

FIFA'nın ‘su molası’ ile IFAB'ın iki terimi aynı değil

Burada küçük ama önemli bir dil farkı var. IFAB sözlüğünde ‘drinks break’, oyuncuların sıvı alması için verilen ve bir dakikayı aşmaması gereken kısa aradır. ‘Cooling break’ ise yüksek sıcaklık ve nem gibi koşullarda beden ısısının düşmesine alan açan, çoğunlukla 90 saniye ile üç dakika arasındaki moladır. IFAB'ın 7. Kuralı da bu iki süreyi ayrı ayrı tekrarlar.

FIFA ise 2026 Dünya Kupası düzenini İngilizce resmî sayfalarında ‘hydration break’ diye adlandırıyor ve süreyi üç dakika belirliyor. Üstelik mola için hava koşulu aramıyor. Bu nedenle yalnız süreye bakıp ‘IFAB'a göre bu kesin soğutma molasıdır’ demek de, adına bakıp ‘yalnız bir dakikalık içecek molası olmalıydı’ demek de metinleri birbirine karıştırır. IFAB genel oyun çerçevesini veriyor; FIFA turnuva düzenlemesi ise bu organizasyondaki özel ad, zaman ve süreyi belirliyor.

Neden sıcak olmayan veya çatısı kapalı maçta da veriliyor?

FIFA'nın açıkladığı gerekçe iki parçalı: oyuncu refahı ve takımlar arasında aynı koşulu kurmak. Kurum, şehirlerin ortalama sıcaklıkları ile stadyumların soğutma altyapısını fikstür planlamasında incelediğini söylüyor. Buna rağmen maç içinde değişen bir sıcaklık eşiği yerine bütün karşılaşmalarda aynı molayı seçti. Böylece bir takımın sıcak maçta üç dakikalık dinlenme ve teknik iletişim fırsatı bulup diğerinin bulmaması önlenmek isteniyor.

Bu tercih, ‘bütün stadyumlar aynı derecede sıcak’ iddiası değil. FIFA Başkanı Gianni Infantino 23 Haziran'daki açıklamasında ana nedenin sıcaklık olduğunu, uzun turnuvada sekiz maça kadar çıkabilen yük içinde dinlenmenin de rol oynadığını söyledi. Fakat bunun mola sayesinde performansın kesin arttığını kanıtlayan kontrollü bir deney olmadığını da metnin kendi dili hatırlatıyor: Etkiye ilişkin cümle olasılık düzeyinde. Turnuva politikası ile bilimsel sonuç aynı şey değildir.

Eşitlenen şey fizyolojik yük değil, mola fırsatıdır. Toronto'daki kapalı veya serin bir maçla Monterrey'deki güneşli bir maç, aynı üç dakikayı alabilir; oyuncular aynı miktarda ısı depolamış olmaz. Benzer biçimde kaleci ile sürekli yüksek şiddetli koşu yapan bir orta saha oyuncusu da aradan aynı beden yanıtını çıkarmaz. Sabit protokol organizasyonu sadeleştirir. Sağlık ekibinin çevreyi ve oyuncuyu ayrıca izlemesi gereğini ortadan kaldırmaz.

Hava sıcaklığı neden tek başına doğru ölçü değil?

Saha kenarındaki termometre yalnız hava sıcaklığını gösterir. Oyuncunun karşılaştığı ısı yükünde nem, güneşten gelen ışınım, rüzgâr ve yüksek şiddetli koşunun ürettiği metabolik ısı birlikte çalışır. Bu yüzden spor ve iş sağlığı alanında yaş termometre küre sıcaklığı, kısaca WBGT kullanılır. OSHA'nın açıklamasına göre WBGT; hava sıcaklığı, nem, ışınımsal ısı ve hava hareketini aynı değerlendirmede toplar. Gölgede ölçülen ‘hissedilen sıcaklık’ ise doğrudan güneş ve iş yükü gibi parçaları aynı biçimde kapsamaz.

WBGT de ekrandaki hava durumu uygulamasından kopyalanacak tek sayı değildir. OSHA, ölçüm cihazının çalışma alanına yakın ve maruziyeti temsil eden yerde kurulmasını öneriyor; doğrudan güneşte oynanıyorsa ölçümün de güneşi görmesi gerekir. Yakındaki havalimanının saatlik verisi, tribün gölgesindeki sensör ve sahanın güneş alan bölümü farklı sonuç verebilir. Bilimsel çalışmalardaki yeniden analiz veya geçmiş iklim modeliyle maç günü yapılan yerinde ölçümü bu yüzden ayırmak gerekir.

Bu ayrım, ‘30 dereceyse mola gerekir, 29 dereceyse gerekmez’ türü kolay eşiklerin neden güvenilir olmadığını gösteriyor. Aynı hava sıcaklığında güneşli ve rüzgârsız saha ile gölgeli, hava hareketi olan saha aynı ısı yükünü üretmez. Oyuncunun iklime alışma düzeyi, sıvı kaybı, sağlık durumu ve oynadığı tempo da riski değiştirir. 2026 formatı zaten bu değişkenleri maç içinde açılıp kapanan bir eşik olarak kullanmıyor; molayı herkese veriyor.

Üç dakikalık ara ısı riskini çözer mi? Hayır

Mola su içmek, gölgeye yaklaşmak, ıslak havlu veya başka takım içi soğutma araçlarını kullanmak ve sağlık ekibinin oyuncuyu gözlemesi için değerli bir pencere açar. Fakat üç dakikalık duruşu ‘saha artık güvenli’ mührüne çevirmek yanlış olur. 2026 ev sahibi şehirlerini 2003–2022 meteoroloji verileriyle modelleyen 2025 tarihli çalışma, 16 lokasyonun 14'ünde incelenen yaz öğleden sonralarında 28 °C üzeri WBGT olasılığı bulunduğunu; en yüksek riskli açık stadyumlarda başlama saatinin ayrıca düşünülmesi gerektiğini bildirdi. Bu, tek tek 2026 maçlarının ölçümü değil; geçmiş iklim verisine dayalı ileriye dönük risk modeli.

2025 Kulüpler Dünya Kupası'ndaki 57 maçı inceleyen 2026 tarihli başka bir çalışma, modellenen ortalama WBGT'nin 31 maçta 28 °C'yi aştığını ve artan ısı yükünün koşu mesafelerindeki düşüşle ilişkili olduğunu buldu. Çalışma performans verisini FIFA raporlarından, çevre koşullarını ise ERA5 yeniden analizinden aldı; oyuncuların beden sıcaklığını tek tek ölçmedi. Sonuç, ‘üç dakika işe yaramaz’ demiyor. Daha dar bir sınır çiziyor: Dinlenme ve su arası, fikstür saati, gölge-soğutma altyapısı, tıbbi izleme ve gerektiğinde daha güçlü önlemlerin yerine geçmez.

Mola taktik zaman aşımı mı? Fiilen kullanılabilir, hukuken adı bu değil

Üç dakika boyunca oyuncular teknik alana yaklaştığında antrenörün konuşması kaçınılmazdır. FIFA da eşit koşul gerekçesini anlatırken teknik ekibin oyuna etki edebileceği bu pencereye değiniyor. Yine de uygulamayı basketboldaki gibi takımın istediği anda aldığı bir mola sanmayın. Takım talep etmiyor, devreye saklamıyor ve kullanmazsa ikinci yarıya taşımıyor. Zamanı turnuva protokolü belirliyor, oyunu hakem durduruyor.

Aynı nedenle mola, oyuncu değişikliği hakkı veya yeni bir VAR inceleme penceresi üretmiyor. Sağlık ekibi oyuncuyu değerlendirirken olağan sakatlık ve değişiklik kuralları yürürlükte kalır. Yayında teknik direktörün tahtasını görmek, aranın resmî amacını taktiğe dönüştürmez; yalnız üç dakikalık sabit kesintinin oyun içi iletişim için de kullanılabildiğini gösterir. Sağlık gerekçeli bir protokolün taktik sonucu olabilir. İkisini aynı kavram saymak gerekmez.

Yayını izlerken dört ayrıntıyı ayırın

Önce saati okuyun: İlk devrede 22, ikinci devrede 67 başlangıç işaretidir; süren sakatlık veya oyunun akışı düdüğü kaydırabilir. Sonra gerçek arayı ölçün: FIFA üç dakikayı düdükten düdüğe tarif ediyor. Üçüncü olarak devre sonundaki ilave süreyi tek nedene bağlamayın; su molası başka duruşlarla aynı hesapta toplanır. Son olarak yayıncının ‘cooling break’, ‘drinks break’ veya ‘hydration break’ demesini tek başına kural metni saymayın. 2026 Dünya Kupası için bağlayıcı pratik, FIFA'nın turnuva açıklamasındaki üç dakikalık sabit düzendir.

Bu dört ayrım tartışmayı berraklaştırır. ‘Hava serin, mola niye var?’ sorusunun cevabı turnuva eşitliğidir. ‘Üç dakika niye oynanmadı?’ sorusunun cevabı kayıp zamandır. ‘IFAB içecek molasına bir dakika diyor, bu nasıl üç?’ sorusunun cevabı ise genel terim ile turnuvaya özgü adlandırmanın üst üste bindirilmesidir. Aynı görüntüde sağlık, zaman tutma ve organizasyon politikası var; ama aynı kural değiller.

Sonuç: Mola sabit, risk değişken

2026 Dünya Kupası'nın su molası kolay hatırlanır: Her devrenin ortasında, 22 ve 67 civarında, düdükten düdüğe üç dakika; geçen süre devre sonuna eklenir. Zor kısım bu sayıları fazla yorumlamamaktır. Üç dakika, o maçta ölçülen özel bir sıcaklık eşiğini kanıtlamaz. Serin veya kapalı stadyumda mola görülmesi hata değildir. Aranın verilmesi de ısı riskinin tümüyle yönetildiğini göstermez.

FIFA burada değişken hava koşullarına sabit bir turnuva katmanı ekledi. IFAB'ın genel içecek ve soğutma molası tanımları arka planda duruyor; 2026 uygulamasının zamanı ile adını ise FIFA'nın özel düzeni belirliyor. Yayında kronometreyi okurken asıl cümle şu: Mola sabit olabilir, fakat oyuncunun taşıdığı ısı yükü sabit değildir.