2026 Dünya Kupası'nda kaç oyuncu değişikliği var? Beş hak, üç pencere ve uzatma

Kısa cevap: Beş oyuncu, üç pencere; uzatmada birer tane daha

2026 Dünya Kupası'nda her takım normal ve uzatma dışı maç süresinde en fazla beş oyuncu değiştirebilir; bu değişiklikleri oyunu durdurarak en çok üç ayrı fırsatta yapabilir. Devre arasında yapılan değişiklik üç fırsattan düşmez. Maç uzatmaya giderse takım, ilk beşi kullanmış olsa bile altıncı bir oyuncu ve dördüncü bir değişiklik fırsatı kazanır; normal süreden kalan haklar da uzatmaya taşınır. Beyin sarsıntısı veya şüphesinde kullanılan ek kalıcı değişiklik bu normal sayaca girmez. Rakip takım da bunun karşılığında, herhangi bir nedenle kullanabileceği bir ek oyuncu ve ek fırsat elde eder. Bu yüzden tabeladaki toplam bazen altıyı aşabilir.

Oyuncu sayısı ile değişiklik penceresi aynı sayaç değildir

FIFA düzenlemesinin 36. maddesi iki sınırı yan yana koyuyor: En fazla beş oyuncu ve en fazla üç değişiklik fırsatı. Bir fırsat, takımın oyun durduğu sırada yaptığı değişiklik paketi demektir. Aynı anda iki oyuncu çıkıp iki oyuncu girerse, oyuncu sayacından iki hak gider; pencere sayacından yalnız bir fırsat kullanılır. Teknik direktörler bu nedenle yalnız kulübedeki oyuncuyu değil, kalan durdurma fırsatını da yönetir.

Örnek net: Bir takım 55. dakikada iki, 70. dakikada iki, 82. dakikada bir oyuncu değiştirirse beş hakkını üç pencerede tüketir. İlk dört oyuncuyu dört ayrı duruşta değiştirmek ise mümkün değildir; dördüncü talebe gelindiğinde oyuncu kotası dolmamış görünse bile üç fırsat bitmiştir. Ekrandaki '5 değişiklik' bilgisi, beş ayrı düdük hakkı anlamına gelmez.

Kota ile pencerenin ters yönde tükenmesi de mümkündür. Üç oyuncuyu tek duruşta, kalan ikisini ikinci duruşta alan takım beş kişilik kotayı bitirir ama kâğıt üzerinde bir penceresi kalır. O boş pencere yeni bir oyuncu hakkı yaratmaz. Bu iki sayacı ayrı tutmak, teknik ekibin neden bazen değişikliği ertelediğini de açıklar: Beklenen yalnız doğru oyuncu değil, birkaç hamleyi aynı duruşta birleştirecek andır.

İki takım aynı duruşta değişiklik yaparsa ikisi de pencere kullanır

Bir takım rakibin değişiklik anına eklenerek kendi penceresini koruyamaz. FIFA ve IFAB metinleri, iki takım aynı duruşta oyuncu değiştirirse bunun her iki takım için de kullanılmış fırsat sayılacağını açıkça belirtiyor. Ortak olan yalnız oyunun durduğu an; sayaçlar takım başına tutuluyor.

Aynı takımın tek duruşta yaptığı çoklu değişiklik ise bir penceredir. Bildirimler aynı kesintinin parçası olmalı ve oyuncular prosedüre uygun biçimde sahadan çıkmalıdır. Bir oyuncu girdikten, oyun yeniden başladıktan ve birkaç dakika sonra ikinci oyuncu hazırlanırsa artık yeni bir fırsat açılmış olur. Yayında değişiklik tabelalarının peş peşe kalkması tek başına kaç pencere harcandığını göstermez; oyunun arada yeniden başlayıp başlamadığına bakmak gerekir.

Devre arası neden üç pencereden düşmüyor?

Normal devre arasında yapılan değişiklik, beş oyunculuk kotadan düşer ama üç değişiklik fırsatından düşmez. Çünkü oyun zaten devre nedeniyle durmuş durumdadır; değişiklik yeni bir kesinti yaratmaz. Bir takım ilk yarıda iki oyuncuyu tek pencerede değiştirmiş, devre arasında bir oyuncu almışsa ikinci yarıya iki oyuncu hakkı ve iki durdurma fırsatıyla çıkar.

Aynı mantık uzatmanın iki doğal arasına da uygulanır. FIFA düzenlemesine göre 90 dakika ile uzatmanın başlangıcı arasındaki sürede ve uzatmanın devre arasında yapılan değişiklikler fırsat sayacından düşmez. Yine de oyuncu kotası değişir. 'Arada yapıldı, bedava' sözü bu yüzden yarım doğrudur: Pencere bedeli yoktur, oyuncu hakkı kullanılır.

Maçın herhangi bir nedenle zaten durmuş olması ise otomatik istisna yaratmaz. Gol, sakatlık, VAR kontrolü veya rakibin değişikliği sırasında yapılan hamle normal bir değişiklik fırsatıdır. Fırsattan düşmeyen anlar kuralda sayılan doğal aralardır: normal devre arası, uzatma öncesi ara ve uzatma devre arası. Yayındaki 'oyun zaten durmuştu' yorumu, bu üç aralık dışındaysa sayaç için belirleyici değildir.

Uzatma altıncı oyuncuyu ve dördüncü pencereyi birlikte getirir

Eleme maçı 90 dakika sonunda berabere kalıp uzatmaya girdiğinde her takım bir ek oyuncu ve bir ek değişiklik fırsatı kazanır. Bu ek oyuncu, takımın normal sürede beş hakkını tüketip tüketmediğine bağlı değildir. Beşini kullanan takım altıncıyı; dördünü kullanan takım ise kalan normal hakkıyla birlikte iki oyuncuyu daha kullanabilir. İkincisinin toplamı yine altıdır, çünkü uzatma kotayı bir artırır.

Kullanılmamış fırsatlar da taşınır. Normal sürede yalnız iki pencerede dört oyuncu değiştiren takım uzatmaya bir normal oyuncu hakkı, bir normal pencere, bir ek oyuncu ve bir ek pencereyle girer. Bunları aynı duruşta birlikte de kullanabilir. Dolayısıyla uzatma başındaki doğru soru yalnız 'kaç oyuncu değişti?' değildir; normal süreden kaç oyuncu ve kaç fırsat kaldığı da gerekir.

Altıncı oyuncu yalnız uzatma oynanırsa doğar. Normal sürede biten grup ya da eleme maçında son düdükten sonra kullanılmamış bir 'uzatma hakkı' yoktur. Uzatma hakkı da yedinci bir pencere gibi sınırsız değildir; kota bir oyuncu, fırsat sayacı bir duruş artar. Takım altıncıyı uzatma başlamadan önceki doğal arada alırsa oyuncu kotasını kullanır, ek fırsatını ise korur.

Beyin sarsıntısı değişikliği altıncı hak değildir

FIFA Dünya Kupası 2026'da her takım gerçek veya şüpheli beyin sarsıntısı için maç başına bir ek kalıcı değişiklik kullanabilir. Bu işlem, normal oyuncu kotasına ve normal fırsat sayacına girmez. Oyuncu maçın geri kalanına dönemez; penaltı atışlarına da katılamaz. Değişiklik hemen, saha içi ya da saha dışı değerlendirmeden sonra veya oyuncu kısa süre dönmüş olsa bile şüphe sonradan güçlendiğinde yapılabilir.

Buradaki karar bir taktik bonus değildir. IFAB protokolü, hakemin bir oyuncunun beyin sarsıntısı değişikliğine 'uygun' olup olmadığına karar vermediğini özellikle ayırır. Hakem değerlendirmeyi destekler ve prosedürü yönetir; değişiklik kararı takımın kaptan, teknik ekip ve sağlık sürecinde alınır. Şüpheli beyin sarsıntısında amaç oyuna dönüş için süre kazanmak değil, oyuncuyu kalıcı biçimde oyundan çıkarmaktır.

Sağlık değişikliğiyle aynı duruşta normal bir oyuncu daha alınabilir. O durumda beyin sarsıntısı değişikliği ayrı kalır, fakat beraberindeki normal değişiklik takımın normal fırsatlarından birini tüketir. Üç normal pencere daha önce bitmişse sağlık protokolü araya bir taktik oyuncu eklemek için kullanılamaz. Ek fırsat yalnız sağlık nedeniyle çıkan oyuncuya aittir; sınırın anlamı tam da budur.

Rakip neden bir ek normal değişiklik kazanıyor?

Bir takım beyin sarsıntısı değişikliği yaptığında rakibi, herhangi bir nedenle kullanabileceği bir ek oyuncu ve yalnız o oyuncuya ayrılmış bir ek fırsat kazanır. Bu dengeleme, sağlık gerekçesi kullanan takımı cezalandırmadan iki tarafın oyuncu yenileme kapasitesini eşitlemeyi amaçlar. Rakip ek hakkı aynı anda kullanabilir veya daha sonraya bırakabilir; fakat bu özel fırsatı başka bir normal hakkı taşımak için kullanamaz.

İki takım da kendi beyin sarsıntısı değişikliğini kullanırsa her biri hem bir sağlık değişikliği yapmış hem de rakibin değişikliğinden doğan bir ek normal hak almış olur. Bu nedenle uzatmalı bir maçta bir takımın toplamı teorik olarak sekize çıkabilir: beş normal, bir uzatma, bir kendi beyin sarsıntısı değişikliği ve rakibin protokol kullanımından doğan bir ek normal değişiklik. Sekiz varsayılan kota değil, iki ayrı sağlık olayının da gerçekleştiği üst sınır senaryosudur.

Rakibin kazandığı ek hak zorunlu değildir. Kullanılmazsa normal haklara devredilmez, sonraki maça taşınmaz ve sağlık değişikliğini yapan takımın sayacını azaltmaz. Bu ayrıntı, maç raporunda iki takımın toplamlarının neden eşit görünmeyebileceğini açıklar. Dengeleme eşit sayıda oyuncu değiştirme zorunluluğu değil, rakibe aynı ek seçeneğin sunulmasıdır.

10 saniye kuralı bütün değişikliğin 10 saniyede bitmesi demek değil

2026/27 oyun kurallarındaki süreli değişiklik protokolü, çıkan oyuncunun tabela gösterildikten veya hakem işaret verdikten sonra on saniye içinde saha dışına ulaşmasını istiyor. Ölçülen şey yedek oyuncunun ısınması, tabelanın hazırlanması ve bütün prosedürün toplamı değil; değiştirilen oyuncunun çıkışıdır. Hakem güvenlik, güvenlik düzeni veya sakatlık nedeniyle en yakın sınır yerine başka çıkış gösterebilir; bu durumlarda katı on saniye şartının uygulanamayabileceği de metinde korunuyor.

Oyuncu süreyi aşarsa yine çıkar. Ancak girecek yedek hemen sahaya alınmaz; oyun yeniden başlar ve koşan bir dakikanın ardından gelen ilk duruşta hakemin izniyle girebilir. Takım bu arada geçici olarak eksik oynar. Geciken oyuncu sırf on saniyeyi aştığı için otomatik sarı kart görmez; gecikmeyi ayrıca aşırı uzatırsa disiplin yaptırımı gündeme gelir. Kuralın caydırıcılığı karttan çok, yedeğin bekletilmesidir.

Çoklu değişiklikte sayaç her çıkan oyuncu için peş peşe onar saniye vermez. IFAB, bütün çıkacak oyuncuların son değişiklik gösterildikten sonra on saniye içinde saha dışına ulaşmasını istiyor. İki oyuncunun farklı köşelere dağılmış olması teknik ekibe otomatik ek süre sağlamaz. Güvenlik veya sakatlık istisnasını ise tabeladan değil, hakemin yönlendirmesinden okumak gerekir.

Kulübede 15 oyuncu olması 15 değişiklik hakkı vermez

Dünya Kupası düzenlemesi maç başlangıç listesine 11 ilk oyuncunun yanında en fazla 15 yedek yazılmasına izin veriyor. Böylece 26 kişilik kadronun tamamı maç listesinde yer alabilir. Fakat geniş kulübe, kullanılabilecek oyuncu sayısını büyütmez. Normal sürede seçilebilecek en fazla beş değişiklik vardır; uzatma ve sağlık protokolü ayrı koşullarla devreye girer.

Isınmada sakatlanan bir ilk 11 oyuncusunun maçtan önce yedekle değiştirilmesi de maç içi haklardan birini tüketmez. FIFA'ya ve hakeme süresinde bildirilmesi gereken bu ön maç değişikliği, başlama listesinin düzeltilmesidir. Çıkarılan sakat oyuncu o maçta daha sonra yedek olarak kullanılamaz. Maç başladıktan sonraki oyuncu değişikliğiyle aynı tabelada görünse de hukuki anı farklıdır.

Yayını izlerken dört ayrı sayacı tutun

Karışıklığı önlemek için her takım adına dört kayıt yeterli: Kaç normal oyuncu değişti, kaç normal pencere kullanıldı, maç uzatmaya girdi mi ve beyin sarsıntısı protokolünü hangi takım kullandı? Devre aralarını pencereye yazmayın. Çoklu değişiklikte oyuncuları ayrı, duruşu tek sayın. Rakibin sağlık değişikliğinden doğan ek hakkı da kendi satırında tutun; normal kotaya eklemeyin.

Bir takım 90 dakikada beş oyuncu değiştirmiş görünürken uzatmada iki oyuncu daha alabiliyorsa ortada kural ihlali olmayabilir. Biri uzatma hakkı, diğeri rakibin beyin sarsıntısı değişikliğinden doğan ek hak olabilir. Tersine, yalnız dört oyuncu değiştirmiş bir takımın yeni değişiklik yapamaması da mümkündür; üç normal penceresini tüketmiş olabilir. Sayı tek başına hüküm vermez. Futboldaki değişiklik düzeni artık bir bank değil, birbirine karışmaması gereken birkaç küçük sayaçtır.